Evde Bakım Maaşı Şartları 2026: Kimler Alabilir?

Evde bakım maaşı için hangi şartlar birlikte aranıyor?

Üç şart birlikte aranıyor: sağlık kurulu raporunda "tam bağımlı" ibaresi (çocukta "çok ileri düzeyde ÖGV", "belirgin ÖGV" ya da "ÖKGV"), bakım heyetinin kişinin yardım olmadan günlük yaşamını sürdüremediğini tespit etmesi ve hanede kişi başı aylık gelirin net asgari ücretin üçte ikisinin altında kalması. 2026'da bu sınır 18.717 TL. Bakımı 18 yaşını doldurmuş bir akraba ya da vasi veriyor ve kural olarak engelli bireyle aynı adreste oturuyor.

İlk bakışta her şey raporda bitiyor sanılıyor. Oysa dosyayı en sık tıkayan kalem bakım verenin kim olduğu: ücretle tutulmuş bir bakıcı bu tanıma girmiyor, komşu ya da arkadaş da girmiyor. İkinci tıkanma noktası gelir hesabı. Hane büyüdükçe toplam gelir tavanı yükseliyor, hanede ikinci bir engelli varsa bölme işlemi bir kişi fazla yapılıyor.

Altı soruda uygunluk kontrolü

Sırayı bozmadan ilerleyin. Bir soruya "hayır" dediğinizde orada durmanız gerekiyor, çünkü sonraki adımlar o şartın üzerine kurulu.

1. Raporda "tam bağımlı" yazıyor mu? Erişkinlerde bu ibare aranıyor. Çocuklar için "çok ileri düzeyde ÖGV", "belirgin ÖGV" ya da "ÖKGV" ibareli rapor geçerli. Hayır ise sağlık kurulundan yeni rapor alınması şart; Bakanlığın SSS sayfası aynı ibareyi "ağır engelli" diye de anıyor.
2. Bakımı verecek kişi 18 yaşını doldurmuş bir akraba ya da vasi mi? Hayır ise yardım o kişiye bağlanmıyor, akraba tanımına giren biri bakım veren olarak başvuruyor.
3. Bakım veren engelli bireyle aynı adreste mi oturuyor? Hayır ise gün içinde gidilip gelinebilecek mesafedeki akraba için istisna var, kararı heyet veriyor.
4. Hanedeki kişi başı gelir sınırın altında mı? Hayır ise gelir kalemlerini ve hane kişi sayısını yeniden hesaplayın, hanedeki ikinci engelli iki kişi sayılıyor.
5. Bakım veren ya da engelli birey başka bir engelli için yardım alıyor mu? Evet ise bu dosyadan yararlanamıyor.
6. Heyet raporunda yardım olmadan yaşayamadığı yazıyor mu? Hayır ise ret yazısı 30 gün içinde geliyor ve itiraz için 30 gününüz var.

Rapor şartı: "tam bağımlı" ne demek?

Yönetmeliğin 4. maddesi bakıma ihtiyacı olan engelliyi tanımlıyor: erişkinde engellilik sınıflandırmasına göre "tam bağımlı" ibaresi, çocukta ÖGV ya da ÖKGV sonucu. Raporun en son tarihli ve geçerli olması aranıyor. Aynı rapor, sigortası olmayan engelliler için engelli aylığı başvurusuna da dayanak olabiliyor, ama iki dosya ayrı yürüyor ve şartları ayrı değerlendiriliyor.

Sağlık kurulu raporu tek başına yetmiyor. Heyet hane ziyareti yapıp bakım raporunu hazırlıyor (md.5/1-c, md.8). Yardımın bağlanıp bağlanmayacağını da o rapor belirliyor.

Raporun süresi bitince ödeme duruyor. Bitişten sonraki 6 ay içinde uygun yeni rapor alırsanız yardım durduğu tarihten itibaren devam ediyor ve birikmiş tutar ilk ödeme döneminde yatıyor (md.15/3). Yeni raporda "tam bağımlı" ibaresi yoksa yardım raporun bitiş tarihinde sonlanıyor.

"Sürekli" ibareli raporla yararlanırken sonradan uygun olmayan bir rapor düzenlenirse yardım o raporun tarihinden itibaren kesiliyor ve aradaki ödemeler geri isteniyor (md.15/6).

Bakım veren kim olabilir?

Bakım veren, engelli bireyin 18 yaşını doldurmuş akrabası ya da vasisi olmak zorunda (md.4/1-e). Akrabalık tanımı geniş tutulmuş: eş, çocuklar ve eşleri, ana-baba, torunlar, kardeşler ve eşleri, kardeş çocukları, eşin ana-babası ve kardeşleri, amca, hala, dayı, teyze ve onların çocukları. Üvey akrabalar da listede.

Bir kişinin kaç engelliye bakabileceği de sınırlı. Kardeşler söz konusu olduğunda sayı sınırı yok, diğer akrabalarda en fazla iki kişi (md.10/3). Engelli birey başka bir engelliye bakım veren olarak yazılamıyor, bakım veren de aynı anda engelli birey sıfatıyla yardım alamıyor (md.5/12).

Bakım veren değişirse ya da vazgeçerse yardım dilekçe tarihinde sonlanıyor ve yeni bakım veren kendi adına başvuruyor (md.15/2-b). Kısa süreli bir aksilik için tamamen kesmeye gerek yok: aynı hanede oturan başka bir akraba, yılda toplam 30 günü aşmamak kaydıyla bakım verenin yerini alabiliyor ve ödeme sürüyor (md.5/8).

Aynı adreste yaşama şartı ve istisnası

Kural net: engelli birey ile bakım veren aynı adreste ikamet ediyor (md.10/2). Hane, adres kayıt sistemine göre aynı konutta birlikte yaşayanlar olarak tanımlanıyor ve il dışında okuyan çocuklar da hane kişi sayısına dahil (md.4/1-i).

İstisna, bakım verecek uygun kimse bulunmadığında ya da engelli bireyin merkezde bakımı reddedildiği durumlarda devreye giriyor. Gün içinde kolayca gidilip gelinebilecek mesafede oturan akraba ya da vasi bakım veren olabiliyor. Yatağa bağımlılık, yaş, yalnız kalma sakıncası gibi unsurlara heyet bakıyor ve kararı o veriyor.

Raporda aynı hane yazıp fiilen ayrı adreslerde yaşıyorsanız yardım, bunun tespit edildiği tarihte sonlanıyor (md.15/2-f).

Hane geliri sınırı nasıl hesaplanıyor?

Hanede yaşayan herkesin her türlü geliri toplanıyor, hane kişi sayısına bölünüyor ve çıkan tutar net asgari ücretin üçte ikisiyle karşılaştırılıyor (md.5/1-a). 2026 net asgari ücreti 28.075,50 TL, yani kişi başı sınır 18.717 TL. Sınırın kendisi hak doğurmuyor: tutar 18.717 TL'ye eşitse başvuru reddediliyor, altında kalması aranıyor.

Bölme işlemi kişi sayısı üzerinden yapıldığı için hane kalabalıklaştıkça toplam gelir tavanı yükseliyor.

Hanede ikinci bir bakıma muhtaç engelli varsa o kişi iki kişi sayılıyor, yardımdan yararlansın ya da yararlanmasın (md.5/2). Dört kişilik hanede iki engelli bulunuyorsa gelir 5 kişiye bölünüyor ve tavan 93.585 TL'ye çıkıyor.

Gelire neler giriyor: net maaş, ücret, mesai, nafaka ve yevmiye. İkamet edilen konut dışındaki konutlar ve dükkânlar için kira geliri (sözleşme yoksa rayiç bedelin 120'de biri), arsa, arazi ve tarla için rayiç bedelin 240'ta biri ve getirileri, binek araçta parasal limiti aşan kısmın 120'de biri, ikinci ve sonraki binek araçlarda kasko ya da rayiç bedelin 120'de biri, hayvanlar için tarım ve orman müdürlüğünden alınan yıllık getiri, banka mevduatının aylık getirisinin iki katı, Bakanlıkça ödenen düzenli ve düzensiz yardımlar, yıllık tarımsal destek, ayrı hanede yaşayan nafaka yükümlüsünün desteği ve zorunlu sigortalı çalışanların gelirleri (md.14/1-a).

Hesaba katılmayan üç kalem var: öğrenim kredisi, doğum yardımı ve mesleki eğitim stajı ücreti (md.14/1-d). Engelli bireyin kendisi çalışıyorsa engelli vergi indirimi net maaşı yükseltiyor ve hane gelirine giren tutar da o oluyor.

Üç kişilik hanede baba 38.000 TL net maaş, bir de 4.000 TL konut kirası alıyor. Toplam 42.000 TL, üçe bölümü 14.000 TL. Sınırın 4.717 TL altında, dosya gelir yönünden geçiyor. Dört kişilik hanede toplam 76.000 TL varsa kişi başı 19.000 TL çıkıyor ve sınır 283 TL aşılıyor. Aynı hanede ikinci bir engelli varsa 76.000 TL beş kişiye bölünüyor, kişi başı 15.200 TL'ye iniyor ve başvuru tekrar uygun hale geliyor.

Sınır her Ocak yeni asgari ücretle yükseliyor. Yardımın aylık tutarı ise memur aylık katsayısına bağlı ve evde bakım maaşı 2027 tutarı Ocak ayında yeniden hesaplanacak. 2027 gelir sınırı Aralık 2026'da açıklanacak net asgari ücretin üçte ikisi olacak, komisyon kararı yayımlanmadan rakam yazılmıyor. Gelir yıl içinde sınırı aşarsa yardım, gelirdeki değişiklik tarihinde sonlanıyor (md.15/2-c).

Başvuru nereye yapılıyor, hangi belgeler isteniyor?

Başvuru, engelli bireyin nüfus kaydındaki yerleşim yerinde bulunan Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlüğüne ya da sosyal hizmet merkezine yapılıyor (md.6/1). e-Devlet üzerinden de başlatılabiliyor. Başvuruyu engelli bireyin kendisi, bakım vermek isteyen kişi, bir akrabası ya da vasisi yapabiliyor.

Belgeler başvurudan itibaren 30 gün içinde tamamlanıyor (md.7): T.C. kimlik numarası (yabancı uyrukluda oturma izni ve yabancı kimlik numarası), sağlık kurulu raporu, hanedeki kişilerin gelir ve varlık beyanı, açık rıza formu. Vesayet kararı, boşanma kararı ya da boşanma aşamasını gösteren belge ve öğrenim belgesi de gerektiğinde isteniyor.

Dosya tamamlandıktan sonra sıra hane ziyaretine, ardından heyetin bakım raporuna, il müdürlüğünün onayına ve bakım verenin taahhüt formuna geliyor. Yardıma hak kazanma tarihi, Bakanlığın bilgi sistemindeki onay tarihi (md.5/3). Hane ziyareti ve karar aşaması diğer yardımlarda da benzer işliyor, sosyal yardım başvurusu adımları aynı sırayı izliyor.

Ret kararı yazılı olarak 30 gün içinde bildiriliyor, itiraz süresi de 30 gün. İkinci heyet kararı nihai ve koşullar değişmeden yapılan yeni başvuru değerlendirmeye alınmıyor (md.13).

Maaş hangi durumlarda kesilir?

Yönetmeliğin 15. maddesi sonlandırma hallerini tek tek sayıyor. Her birinin bağlandığı bir tarih var ve ödeme o tarihe kadar hesaplanıyor.

Yardımı kesmeyi gerektiren durumu 1 ay içinde bildirmeniz isteniyor. Bildirseniz bile fazla ödenen tutar yasal faiziyle geri alınıyor, sahte belge çıkarsa suç duyurusu yapılıyor (md.16). Daha önce yersiz ödeme çıkan bir dosyada yeniden başvurursanız, ödenecek yardımdan aylık dörtte biri mahsup ediliyor (md.17/2).

Bu hallerin çoğu yılda en az bir kez yapılan kontrol ve rehberlik ziyaretinde ortaya çıkıyor (md.18).

Başvuruya gitmeden önceki kontrol listesi

Üç gruptaki maddelerin hepsi aynı gün tamamlanmıyor. Rapor ve mahkeme evrakı en çok zaman alan kalemler.

• Raporla ilgili: raporun tarihi ve geçerlilik süresi, erişkinde "tam bağımlı" ibaresi, çocukta ÖGV ya da ÖKGV sonucu. Süre yakında bitiyorsa önce yenileyin.
• Haneyle ilgili: adres kayıt sistemindeki kayıt, hane kişi sayısı, ikinci engelli olup olmadığı, kira, araç ve mevduat gelirlerinin hesaba katılması. Adres kaydı ayrı görünüyorsa nakli başvurudan önce yapın.
• Evrakla ilgili: kimlik, gelir ve varlık beyanı, açık rıza formu, varsa vesayet kararı, boşanma kararı ve öğrenim belgesi.

Belgelerin tamamı başvurudan itibaren 30 gün içinde il müdürlüğüne ulaşmalı. Başvuruyu e-Devlet üzerinden de başlatabiliyorsunuz.