Kıdem Tazminatı Nedir, Nasıl Hesaplanır? 2026 Hesabı

Kıdem tazminatı nedir?

Kıdem tazminatı, aynı işverende çalışılan her tam yıl için ödenen 30 günlük giydirilmiş brüt ücrettir. Bir yıldan artan aylar ve günler de aynı oran üzerinden ödenir. 1 Temmuz - 31 Aralık 2026 arasında sona eren sözleşmelerde bir yıllık ödeme en fazla 73.729,87 TL olabiliyor ve tutardan yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesiliyor.

Hesabı yanlış çıkaran şey çoğu zaman formülün kendisi olmuyor, formüle konan ücret oluyor. Bordrodaki brüt maaş kıdem tazminatına esas ücret sayılmıyor: üzerine yol, yemek, düzenli prim ve yıllık ikramiyenin aylık payı eklenip "giydirilmiş" brüt ücret bulunuyor. Aylık 3.000 TL'lik bir fark, yedi yıllık kıdemde 21.000 TL eksik tazminat demek.

Kimler kıdem tazminatı alabilir?

Tazminatın dayanağı, 2003'te yürürlükten kaldırılan 1475 sayılı İş Kanunu'nun ayakta bırakılan tek maddesi: 14. madde. Madde altı ayrılma yolu sayıyor ve hepsinin ortak şartı aynı: aynı işverende en az bir yılın dolmuş olması. Metin "her geçen tam yıl için" dediği için bir yıl dolmadan ödeme doğmuyor.

• İşveren feshi. İşveren sözleşmeyi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II maddesi dışında bir sebeple sonlandırdıysa tazminat ödenir. Performans, ekonomik gerekçe, işyeri kapanışı — hepsi bu kapsamda.
• Çalışanın haklı nedenle feshi. Ücretin ödenmemesi, sigortasız çalıştırılma, sağlık koşulları, işverenin taciz ve hakareti gibi 4857 md. 24'teki sebepler.
• Muvazzaf askerlik. Askere gitmek için ayrılan erkek çalışan tazminatını alır.
• Emeklilik. Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak üzere ayrılma. Kuruma başvurduğunuzu belgeleyip işverene vermeniz isteniyor.
• Yaş dışındaki şartların tamamlanması. Sigortalılık süresini ve prim gün sayısını doldurup yalnızca yaşı bekleyenler de ayrılırken tazminata hak kazanıyor.
• Kadın çalışanın evlenmesi. Evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılırsa tazminat ödenir. Bir yıl geçtikten sonra bu yol kapanıyor.

Çalışan vefat ederse tazminat kanuni mirasçılarına ödenir; burada kuruma başvuru belgesi aranmaz.

Tazminatı tamamen düşüren tek durum 4857 md. 25/II, yani ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller. Kanun bunları sayıyor: işvereni işe girerken yanıltmak, hırsızlık, işverenin meslek sırlarını açıklamak, izinsiz olarak arka arkaya iki iş günü işe gelmemek, işyerine sarhoş ya da uyuşturucu almış olarak gelmek.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Hesap dört adımda bitiyor.

1. Kıdem sürenizi gün olarak bulun. İşe giriş ile çıkış tarihi arasındaki takvim günü sayısı. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler toplanır, işyeri el değiştirmişse süreniz yine kesintisiz sayılır.
2. Giydirilmiş brüt aylık ücretinizi çıkarın. Çıplak brüt maaşın üstüne düzenli yan hakları ekleyin. Hangisinin girip hangisinin girmediği bir sonraki bölümde.
3. Süreyi orana çevirin. Giydirilmiş brüt ücreti toplam gün sayısıyla çarpıp 365'e bölün. Tam yıllar 30 günlük ücreti getirir, artan aylar ve günler aynı oranla eklenir. Küsurat yuvarlanmaz.
4. Tavanı uygulayın. Giydirilmiş ücretiniz dönemin tavanının üstündeyse hesaba tavan girer.

Ücret parça başı, akort, götürü ya da yüzde usulüyle ödeniyorsa son bir yılda alınan ücret o süredeki çalışılan gün sayısına bölünüyor ve ortalama ücret esas alınıyor. Son bir yıl içinde zam aldıysanız hesap zam tarihinden itibaren yürütülüyor.

Kendi tarihlerinizi ve giydirilmiş brüt ücretinizi girip sonucu doğrudan görebilirsiniz. Aşağıdaki üç örnek de aynı motorla çıkarıldı.

Giydirilmiş ücrete hangi ödemeler giriyor?

Madde 14, çıplak ücrete ek olarak "para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi ve kanundan doğan menfaatlerin" hesaba katılmasını istiyor. Kalem kalem liste kanunda yok — aşağıdaki ayrım Yargıtay'ın yerleşik uygulamasından çıkıyor. Ayırt edici soru tek: ödeme düzenli mi, sözleşmeden ya da kanundan mı doğuyor?

Sol sütundaki kalemler aylık tutara çevrilip brüt maaşa ekleniyor. Yılda iki kez ödenen bir ikramiye, on iki aya bölünüp aylık payı olarak hesaba giriyor. Yol ve yemek yardımı günlük veriliyorsa çalışılan gün sayısıyla çarpılıp aya taşınıyor.

Bordronuzda bu kalemler ayrı satırlar halinde duruyorsa çıkış görüşmesinde işverenin hangi rakamı esas aldığını sorun. Yalnız çıplak brüt maaş üzerinden hesap yapıldığında fark, kıdeminiz uzadıkça büyüyor.

Tavan hesabı nerede kesiyor?

Kıdem tazminatının yıllık tutarı, en yüksek devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini aşamıyor. Rakam ocak ve temmuz başlarında olmak üzere yılda iki kez yenileniyor.

Uygulanacak tavanı çıkış tarihiniz belirliyor, paranın hesabınıza geçtiği gün değil. İki dönem arasında bir yıllık ödemede 8.781,10 TL fark var: 30 Haziran'da ayrılan ile 1 Temmuz'da ayrılan iki çalışan, aynı maaşla farklı tazminat alıyor.

Giydirilmiş ücretiniz tavanın altındaysa tavan hesabınıza hiç girmiyor. Tavanın memur maaş katsayısına bağlı beş kalemlik hesabı ve 2020'den bugüne bütün dönemler ayrı bir tabloda duruyor.

Kıdem tazminatından ne kesilir?

Tek kesinti binde 7,59 damga vergisi. 100.000 TL'lik brüt tazminatta 759 TL kesiliyor, elinize 99.241 TL geçiyor.

Gelir vergisi kesilmiyor. Gelir Vergisi Kanunu'nun 25. maddesi, 1475 sayılı Kanuna göre ödenen kıdem tazminatının tamamını istisna tutuyor. İkincil kaynaklarda sık geçen "24 aylık sınır" aynı bendin devamında ve 5953 sayılı Kanuna tabi basın çalışanlarının kıdem tazminatı için konmuş. Özel sektör çalışanının tazminatında böyle bir üst sınır aranmıyor.

SGK primi de kesilmiyor. 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesi kıdem tazminatını prime esas kazancın dışında bırakıyor.

Sözleşmeniz ya da toplu iş sözleşmeniz tavanın üstünde bir ödeme öngörüyorsa aşan kısım kıdem tazminatı sayılmıyor. O tutar ücret gibi vergilendiriliyor ve üzerinden gelir vergisi kesiliyor.

Ne zaman ödenir, gecikirse ne olur?

Tazminat fesihle birlikte muaccel oluyor, yani işveren ödemeyi çıkış tarihinde yapmakla yükümlü. Taksitlendirme ancak çalışanın kabul etmesiyle mümkün.

Ödeme gecikirse mahkeme, gecikilen süre için mevduata uygulanan en yüksek faize hükmediyor. Kanun burada bilinçli olarak yasal faizin üstünde bir oran seçmiş.

Zamanaşımı süresi 5 yıl. 4857 sayılı Kanun'un Ek 3. maddesi kıdem tazminatını, ihbar tazminatını, kötüniyet tazminatını ve yıllık izin ücretini bu süreye bağladı; hüküm 25 Ekim 2017'den sonra sona eren sözleşmelere uygulanıyor.

İhbar tazminatı ayrı bir alacak. Bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihte doğuyor, kıdem tazminatının yanında ödenebiliyor ama hesabı bambaşka bir kurala göre yapılıyor.

Son iki kural: aynı kıdem süresi için ikinci kez tazminat ödenmiyor ve işveren bu sorumluluğu sigorta şirketine devredemiyor.

Üç maaş profilinde kıdem tazminatı

Aynı formül, üç farklı çalışan. Rakamlar sitedeki hesaplayıcının çıktısıyla birebir aynı.

Birinci profilde tavan hiç devreye girmiyor, hesap doğrudan 45.000 TL üzerinden yürüyor: 45.000 × 2.710 ÷ 365 = 334.109,59 TL.

İkinci profilde 95.000 TL'nin 21.270,13 TL'lik kısmı hesaba hiç girmiyor. Tavan olmasaydı brüt tazminat 543.191,78 TL çıkacaktı, yani tavan bu çalışana 121.618,52 TL'ye mal oluyor.

Üçüncü profilde çıkış 30 Haziran'dan önce olduğu için yılın ilk yarısının 64.948,77 TL'lik tavanı geçerli. 38.000 TL onun da altında kaldığından sonuç değişmiyor. Bu çalışan evlendiği tarihten sonraki bir yıl içinde ayrıldığı için tazminata hak kazanıyor.