Kreş Açmak İçin Gerekli Belgeler ve Şartlar: Aile Bakanlığı mı, MEB mi?

Kreş açmak için hangi bakanlıktan izin alınıyor?

Kreş (0-24 ay) ve gündüz bakımevi (25-66 ay) için Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlüğüne başvurup açılış izni alıyorsunuz; çocuğun 36. ayını tamamladığı aydan itibaren kayıt alan anaokulu için ise Millî Eğitim Bakanlığından kurum açma izni gerekiyor. Aile Bakanlığı yolunda kurucunun en az ilkokul mezunu olması, her çocuk için en az 1,5 m² bahçe düşmesi ve kuruluş müdürünün ilgili dört yıllık bölümlerden mezun olup 2 yıl çalışmış olması aranıyor.

Başvurudan sonra belgeleri 3 ay içinde teslim etmezseniz dosya iade ediliyor ve o sürede çocuk kabul edemiyorsunuz. Çocuğun 36. ayından sonrası için iki yol da açık: gündüz bakımevi 66. aya kadar bakıyor, anaokulu 36. aydan itibaren kayıt alıyor. Hangisini açacağınızı bina kiralamadan önce netleştirin, çünkü bina, personel ve izin makamı bu seçime göre değişiyor.

İzin üç ayrı kapıdan çıkıyor: kreş, anaokulu, oyun evi

Anaokulunda kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı birlikte veriliyor (MEB yönetmeliği md. 5), kurucu ve personel için 5580 sayılı Kanunun 4. maddesindeki sicil şartları aranıyor. Çocuk etkinlik ve oyun evi ise 05.09.2025 tarihli değişiklikle eklenen yeni bir kurum türü: sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif alanlarda eğitim veriyor ve açacaklar Bakanlıkça onaylanıp Genel Müdürlük sayfasında yayımlanan programları uygulayacaklarına dair taahhüt veriyor.

Gündüz bakımevinin yaş bandı MEB'in okul öncesi bandıyla örtüşüyor ve Aile Bakanlığı yönetmeliği gündüz bakımevlerine MEB programlarını zorunlu tutuyor: 0-36 ay için MEB'in eğitim programı, 37-66 ay için okul öncesi eğitim programı (md. 36). Programların uygulanmasını MEB denetliyor (md. 51/1). İzin makamı, bina ve personel şartları yine Aile Bakanlığında kalıyor.

Aranabilecek iki başka ad da tabloda yok. Özel çocuk kulüpleri 27.12.2025 değişikliğiyle Aile Bakanlığı yönetmeliğinden çıkarıldı, geçişleri MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğine bağlandı (geçici md. 4). Belediye ve kamu kurumlarının açacağı kreşler ise 27.06.2026 tarihli ayrı bir yönetmeliğe tabi.

Aile Bakanlığı yolunda kurucu, müdür ve kadro

Kurucu olabilmek için T.C. uyruklu, en az ilkokul mezunu olmak ve Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesindeki süreler geçmiş olsa bile belirli suçlardan mahkûm olmamak gerekiyor: zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, kişilere karşı suçlar ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar bu listede (md. 5). Kurucu tüzel kişiyse ana sözleşmede kreş ve gündüz bakımevi işletmeciliği yapılabileceği yazıyor olmalı, ayrıca açma ve kapatma yetkisini gösteren yönetim kurulu kararı isteniyor (md. 6/2).

Kuruluş müdürünün şartları dört yoldan biriyle karşılanıyor (md. 23):

• Dört yıllık sosyal hizmet, psikoloji, rehberlik ve psikolojik danışmanlık, eğitimde psikolojik hizmetler, çocuk gelişimi, çocuk gelişimi ve eğitimi, okul öncesi öğretmenliği ya da anaokulu öğretmenliği bölümü mezunu olup Bakanlıkta, kamu kurumlarında ya da resmî veya özel eğitim kurumlarında en az 2 yıl çalışmış olmak.
• Eğitim fakültesinin diğer bölümlerinden ya da fen edebiyat fakültesinden mezun, pedagojik formasyonlu ve aynı kurumlarda en az 2 yıl çalışmış olmak.
• Bakanlık izniyle açılan bakım kuruluşlarında ya da resmî veya özel eğitim kurumlarında yöneticilik yapmış olmak.
• Yukarıdaki bölümlerden önlisans mezunu olup en az 4 yıl bu kurumlarda çalışmış olmak.

Müdürlük şartını taşıyan kurucu müdür de olabiliyor, ama kuruluşta müdür ya da grup sorumlusu dışında görev alamıyor (md. 22/2). Müdür birden fazla kuruluşta çalışamıyor, çalışma saatlerinde başka işe girip grup sorumluluğu da alamıyor (md. 24/2). Yeni şube açarsanız o şube için ayrı müdür ve ayrı personel istihdam etmeniz gerekiyor (md. 7/1-d).

Kadro hesabında grup büyüklüğü belirleyici. 0-24 ay grubunda en çok 10 çocuk, 25-66 ay grubunda en çok 20 çocuk bir grup oluşturuyor, her grup için bir grup sorumlusu ve en az bir çocuk bakıcısı görevlendiriliyor (md. 42). Grup sorumlusu olarak çocuk gelişimi ve eğitimi ya da okul öncesi öğretmenliği gibi lisans ve önlisans mezunları öncelikli, kız meslek lisesi çocuk gelişimi ve eğitimi mezunları da olabiliyor (md. 26). Çocuk bakıcısında MEB'in çocuk bakımı alanındaki sertifikası aranıyor, kız meslek lisesi mezunları sertifikadan muaf (md. 28). Yemek ve temizlik elemanı zorunlu, personelden en az birinin de ilk yardım sertifikası olması gerekiyor (md. 30).

Başvurudan Açılış İzin Belgesine: sekiz adım

1. Başvuru. Açılacak binanın adresini yazdığınız dilekçe ve binanın yapı kullanım izin belgesiyle il müdürlüğüne gidiyorsunuz (md. 6/1).
2. Bina incelemesi. En az iki sosyal çalışma görevlisi binayı 15 gün içinde yerinde inceliyor ve uygun olup olmadığına karar veriyor (md. 6/1).
3. Belgelerin istenmesi. Bina uygun görülürse kişi belgelerini (kimlik, adli sicil, öğrenim belgesi, tüzel kişiyse ana sözleşme ve yönetim kurulu kararı) ve bina belgelerini istiyorlar (md. 6/2 ve 6/3).
4. Teslim, başvurudan sonra 3 ay içinde. Belgeleri ikişer dosya halinde teslim ediyorsunuz. Bu sürede kuruluşa çocuk kabul edilemiyor ve süre içinde belgeleri tamamlamazsanız dosya iade ediliyor (md. 7/1-a).
5. Belge incelemesi. Sosyal çalışma görevlileri belgeleri 10 iş günü içinde değerlendiriyor (md. 6/5).
6. Tefriş. Belgeler uygunsa en geç 1 ay içinde kuruluşu donatmanız ve Güvenlik Bilgilendirme Formundaki önlemleri almanız isteniyor (md. 6/5).
7. Açılış incelemesi ve izin. İl müdürlüğü yerinde açılış incelemesi yapıyor, olumlu rapor çıkarsa teklif valiliğe gidiyor ve onaylanınca Açılış İzin Belgesi düzenleniyor. Çocuk kabulü belge verildikten sonra başlıyor (md. 7/1-b ve c).
8. İzin sonrası: personel ve plan. Açılış izninden itibaren en geç 1 ay içinde personel belgelerini il müdürlüğüne teslim ediyorsunuz, onay 10 iş günü içinde çıkıyor (md. 21). Sivil savunma planı da aynı bir aylık sürede hazırlanıp kolay görülen bir yere asılıyor (md. 18).

Açılış izni verilince il müdürlüğü işveren ve işyerinin adını, yaptığı işi bir ay içinde SGK il müdürlüğüne ve vergi dairesine bildiriyor (md. 7/1-ç). İzin belgesi olmadan hizmete başlamak, yönetmelikte kuruluşun doğrudan kapatılma gerekçeleri arasında sayılıyor (md. 51/12-c).

Bina ve kapasite şartları

Bina için istenen belgeler şunlar (md. 6/3): odaların büyüklüğünü gösteren belge ve tasdikli mimari proje, tapu ya da en az bir yıllık kira sözleşmesi, ortak bahçe kullanılacaksa kat maliklerinin oybirliğiyle verdiği karar, itfaiye raporu, emniyetten trafik güvenliği ve 100 metre mesafe raporu, toplum sağlığı merkezinden bina ve çevre raporu, yerleşim planı, binanın sağlam ve dayanıklı olduğuna dair teknik rapor ve numarataj belgesi.

27.12.2025 değişikliği teknik rapora karot analizi ve laboratuvar testlerine dayanan ayrıntılı rapor ekini getirdi. 18.03.2018 tarihli Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğinden sonra yapı denetim firması denetiminde yapılmış ve yapı ruhsatı olan binalardan sağlamlık belgesi hiç istenmiyor (md. 6/4). Bina seçerken yapının yaşına bakmak, rapor maliyetini baştan değiştiriyor.

Belediye ruhsatı, personel sağlığı ve mutfak

Belediyenin işyeri açma ve çalışma ruhsatı sorusunda yönetmelikler tek başına net cevap vermiyor. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1 ve EK-2 listelerinde kreş adıyla bir işyeri yok. Aynı yönetmeliğin 6. maddesi ise başka kamu kurumlarının özel mevzuatına göre verdiği izinlerin ruhsat alma yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmadığını söylüyor, 9. maddesi de adı sayılmayan sıhhî işyerlerinde benzer işyerlerinin esaslarına göre işlem yapılmasını istiyor. Başvurudan önce il müdürlüğünden ve belediyenizden ruhsatın bu kreş için hangi aşamada, hangi belgelerle istendiğini yazılı olarak öğrenin. MEB yolunda bu soru çıkmıyor, çünkü kurum açma izni ve ruhsat birlikte veriliyor.

Şahıs işletmesi ya da şirket olarak vergi levhası ve işe başlama adımlarının sırası dükkân açmak için gerekli belgeler rehberinde yazılı.

Personelin aile hekiminden aldığı sağlık raporu çalışma izni dosyasına giriyor (md. 20/1-ç) ve kuruluş her çalışanına Hijyen Eğitimi Yönetmeliğine göre hijyen eğitimi verdiriyor (md. 34). Mutfağın gıda işletme kaydı kapsamına girip girmediğini il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğüne sorun. Kreş yönetmeliği ise mutfaktan yemek numunelerinin 72 saat saklanmasını istiyor (md. 37).

Kreş açana devlet ne veriyor?

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının destek sayfasında vergi istisnası, Yatırım Teşvik Belgesi, KDV istisnası ve prim desteği sayılıyor. Sayfada oran ve süre yok. Aşağıdaki rakamlar bu desteklerin kanun ve Cumhurbaşkanı Kararı metinlerinden geliyor.

Yatırım Teşvik Belgesinde dikkat edilecek yer asgari tutar. Kararın kreş maddesi ayrı bir tutar yazmıyor, bu durumda genel asgari tutar işliyor: Karar metninde 1. ve 2. bölgede 12 milyon TL, diğer bölgelerde 6 milyon TL sabit yatırım (md. 5/2). Karardaki TL tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncelleniyor (md. 5/10), bu yüzden bugünkü rakamı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının duyurusundan ve E-TUYS'ten alın. Faiz ya da kâr payı desteği, vergi indirimi ve yatırım yeri tahsisi de aynı Kararın destek unsurları arasında.

KOSGEB başvurusu hazırlamadan önce vergi levhanızdaki faaliyet kodunu listede arayın. Kreşin kodu sağlık ve sosyal hizmet bölümündeyse ya da eğitim bölümünde 85.51 dışındaysa listede karşılığı yok. Kodların nasıl kontrol edildiğini KOSGEB NACE kodları yazısında, oyun alanı modeli için oyun evi açmak için KOSGEB desteği yazısında bulabilirsiniz.

Veli tarafındaki destek ise işletmeciye gelir getirmiyor, kapasite planınıza kalem ekliyor: kuruluş kapasitesinin yüzde üçü il müdürlüğünün belirlediği çocuklara ücretsiz ayrılıyor (md. 50). Kapasitesi 100 olan kuruluşta bu 3 çocuk eder. Şehit ve gazi çocukları, Bakanlığa bağlı kuruluşlarda korunan çocuklar ve cezaevinde annesiyle kalan çocuklar ekonomik durumlarına bakılmadan yararlanıyor. Velinin kendi başvurusu çalışan annelere kreş desteği yazısında.

Başvuru öncesi kontrol listesi

• Kurum türü seçildi: kreş (0-24 ay), gündüz bakımevi (25-66 ay), anaokulu ya da çocuk etkinlik ve oyun evi.
• Kurucu en az ilkokul mezunu, adli sicili temiz. Tüzel kişiyse ana sözleşmede kreş işletmeciliği ve yönetim kurulu kararı var.
• Kuruluş müdürü şartı karşılanıyor: dört yıllık ilgili bölüm ve 2 yıl deneyim, önlisansta 4 yıl.
• Bina yönetmeliğin izin verdiği katlarda, her çocuk için 1,5 m² bahçe düşüyor, alkollü yerlere 100 m mesafe sağlanıyor.
• Yapı kullanım izin belgesi alınmış, itfaiye raporu ve toplum sağlığı raporu alınabiliyor.
• Tapu ya da en az 1 yıllık kira sözleşmesi hazır, ortak bahçede kat maliklerinin oybirliği kararı alınmış.
• 2018 sonrası yapı denetimli bina belgesi ya da karot analizli teknik rapor elde.
• Belgeler başvurudan sonraki 3 ay içinde ikişer dosya halinde teslim edilecek.
• Belediyeden ruhsat sorusunun cevabı yazılı alınmış.
• Yatırım Teşvik Belgesi başvurusu yapıldı, yatırım harcamaları bundan sonra başlıyor.
• İzin belgesi gelmeden çocuk kabul edilmiyor.