Dükkan Açmak İçin Gerekli Belgeler: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Adım Adım

Dükkân için ruhsatı kim veriyor, kaç günde çıkıyor?

Başvuru yönetmeliğe uygunsa, sıhhî işyeri sınıfındaki bir dükkânın işyeri açma ve çalışma ruhsatını belediyeden aynı gün alıyorsunuz. İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessesede süre 5 gün, umuma açık istirahat ve eğlence yerinde 1 ay. Ruhsatsız açılan işyerini yetkili idare kapatıyor (md.6).

Formu doldurmadan önce adresin, vergi numaranızın ve varsa oda sicil numaranızın hazır olması gerekiyor. Adres tapuda mesken olarak geçiyorsa kat maliklerinin oy birliğiyle aldığı karar da forma ekleniyor. Dükkânı bu karar çıkmadan kiralarsanız ruhsat başvurusunda takılırsınız.

Önce işyerinizin sınıfını belirleyin

Yönetmelik gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerleri dışında kalan her işyerine sıhhî işyeri diyor (md.4/f). Bakkal, giyim mağazası ve ofis bu gruba giriyor.

Birinci sınıf gayrisıhhî müessese, yani konutlardan mutlaka uzak durması gereken iş, ayrı bir süreçten geçiyor: yer seçimi ve tesis kurma izni alınıyor, inceleme kurulu devreye giriyor.

Ruhsatı veren yetkili idare yerleşim yerine göre değişiyor. Belediye sınırlarında belediye, büyükşehirde büyükşehir belediyesi ya da ilçe belediyesi, belediye ve mücavir alan dışında il özel idaresi, organize sanayi bölgesinde bölgenin tüzel kişiliği ruhsatı düzenliyor (md.4/a).

Adım adım dükkân açma sırası

Vergi ve oda adımlarının ayrıntısı şahıs şirketi kuruluş sırasında adım adım yazıyor: esnaf mı tacir mi olduğunuza göre kayıt yeri değişiyor. Limited ya da anonim şirketle açıyorsanız mükellefiyet, şirketin ticaret siciline tescil edildiği gün başlıyor.

Başvuru formu vergi dairesini ve vergi numarasını soruyor, bu yüzden mükellefiyet ruhsattan önce açılıyor. Ticaret ya da esnaf siciline kayıtlıysanız sicil numarası da forma yazılıyor. Formun mülkiyet satırında kira sözleşmesi ya da tapu seçiliyor, tapu bilgisine belediye TAKBİS'ten erişebiliyorsa sureti istemiyor.

Dördüncü adımda itfaiye raporunun gerekip gerekmediğine bakın. Rapor umuma açık yerlerde, patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı madde işlerinde, otuzdan fazla çalışanı olan işyerlerinde ve ana kapı dışında cadde ya da sokağa bağlantısı olmayan iş hanı, çarşı gibi yerlerdeki işyerlerinde isteniyor. Diğer dükkânlarda yangın tedbirini almış olmanız yetiyor (md.5/h). İş hanında raporu binanın yönetimi alıyor. Yapıda değişiklik olmadıkça tek tek dükkânlardan rapor aranmıyor.

Formun 16, 19 ve 20 numaralı satırlarındaki belgeler, yani kat maliklerinin izni, itfaiye raporu ve umuma açık yerlerde mesafe krokisi, ilgili işyerlerinde forma ekleniyor. Karayolu trafik güvenliği izni ile vale hizmet sözleşmesi başvuruda istenmiyor ama işyerinde bulundurulması zorunlu.

Başvuruyu alan görevli size alındı belgesi veriyor. Ön incelemede eksik çıkan belge varsa o belgeye yazılıyor ve yönetmelikteki süreler eksik belgenin teslim edildiği günden başlıyor (md.6). Ruhsatı beyanınıza göre düzenlendiği için müktesep hak doğurmuyor: kontrolde beyan gerçeğe uymuyorsa ruhsat iptal ediliyor. Kontrolde noksan çıkarsa size bir defaya mahsus 15 gün veriliyor, giderilmezse ruhsat iptal edilip işyeri kapatılıyor (md.13). Belediye sıhhî işyerinde bir ay içinde kontrol yapmazsa ruhsat kesinleşiyor (md.13). İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhîde aynı durumda ruhsatı almış sayılıyorsunuz (md.23).

Açılıştan sonra kasa konusu başlıyor. Müşteriye doğrudan satacaksanız ÖKC muafiyetinin sizin için gündeme gelip gelmediğine bakın. Cihaz alacaksanız hangi bankanın hangi yazarkasa POS'u verdiği ayrı tabloda yazıyor.

Belediye hangi belgeleri isteyemez?

Yönetmelik, başvuru sırasında yönetmelikte sayılanların dışında belge istenemeyeceğini yazıyor (md.12). Ek Madde 1 bunu tek tek açıyor: 12 Mart 2012'den beri vergi levhası sureti de ticaret odası kayıt belgesi de başvuru dosyasında aranmıyor, belediye bilgiyi kendi sorguladığı sistemden alıyor.

Belediye yine de vergi levhası ya da oda belgesi isterse Ek Madde 1'i gösterin. Noksan saydığı her şey alındı belgesine yazılıyor (md.6). Neyi neden istediğini yazılı görmek, ruhsat gecikirse itiraz ederken işinize yarar.

Ruhsat harcı ne kadar tutuyor?

Belediye sınırları ve mücavir alanlarda işyeri açmak İşyeri Açma İzni Harcı'na tabi (2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu md.81). Kanunun tarifesi harcı işyerinin metrekaresine ve işin niteliğine bağlıyor, hesaplamada 5.000 metrekarenin üstü sayılmıyor (md.84). Kanun metrekare başına bir alt ve üst sınır koyuyor, alınacak tutar belediyenin gelir tarifesinde yazıyor. Güncel tutarı belediyenizin 2026 tarifesinden ya da ruhsat biriminden öğrenin.

İtfaiye raporu, iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, tapu ve kira masrafları bu harca dahil değil. Bunların tutarı işe ve binaya göre değişiyor.

Sektörünüze göre ek belge: hangi sayfaya gideceksiniz?

Yukarıdaki sıra her işyeri için geçerli. Bazı sektörlerde ruhsatın yanında bir yetki belgesi ya da kayıt ayrıca isteniyor. Beş sektör için ayrı yazımız var.

Limited şirket olarak açacaksanız kuruluşun maliyetini limited şirket kurma maliyeti yazısından görebilirsiniz. Cirosu küçük bir esnafsanız gelir vergisinde esnaf muaflığından yararlanıp yararlanamayacağınıza da bakın.

Mesleğiniz belge istiyor olabilir. Yönetmelik, işyeri açılabilmesi için işyeri sahibinin ya da her meslek dalında çalıştırdığı en az bir kişinin 3308 sayılı Kanuna göre alınmış ustalık belgesi, ilgili alandan mezuniyet diploması ya da kurs bitirme belgesi taşımasını istiyor. Belgelerin kapsamına girmeyen faaliyetlerde bu belgeler aranmıyor (Ek Madde 2). Başvuru formunda ustalık belge numarası satırı bu yüzden var. Mesleki Yeterlilik Belgesi ayrı bir konu: tebliğ yayımından 12 ay sonra, 2027 Mart'ında devreye giriyor, kapsamdaki meslekler MYK muafiyet tablosunda yazıyor.

Faaliyet kodunuzu seçerken NACE kodunun KOSGEB desteğine etkisini de KOSGEB NACE kodları yazısından kontrol edin. Oyun evi gibi ruhsat ve destek tarafı birlikte işleyen işler için oyun evi açmak ve KOSGEB yazısı var.

Belediye iki ay içinde ruhsat vermezse ne olur?

Yönetmeliğe 11 Aralık 2025'te eklenen 45/A maddesi, başvurunuz yönetmeliğe uygun yapıldığı halde belediye iki ay içinde ruhsat vermezse Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ruhsatı resen verme yetkisi tanıyor. Bakanlık ruhsatı Döner Sermaye İşletmesi'nin birim fiyat listesindeki bedel karşılığında düzenliyor.

İşleyiş şöyle. Bakanlığın il müdürlüğüne talepte bulunuyorsunuz. İl müdürlüğü belediyeden görüş istiyor, belediye gerekçesini 15 gün içinde yazıyor. Yanıt gelmezse görüş olumlu sayılıyor. Ardından il müdürlüğü 15 gün içinde dosyayı inceliyor. Eksik varsa size yazıyor, yoksa ruhsatı düzenliyor. Ruhsat ve başvuru dosyasının onaylı örneği 3 iş günü içinde belediyeye gidiyor, kontrolü belediye yapıyor. Süresi içinde kontrol yapılmazsa sorumluluk belediyeye ait.

Madde metni taşınmazın kime ait olduğunu ayırmıyor, yatırımları da faaliyetleri de sayıyor. Küçük işyerlerini dışarıda bırakan bir hüküm yok. Madde yeni olduğu için il müdürlüklerinin dükkân başvurularında nasıl işlediğini talepten önce müdürlüğü arayıp sorun. Bu yol iki ayın dolmasını gerektiriyor. Aynı gün çıkması gereken sıhhî işyeri ruhsatında 45/A'ya iki ay geçmeden başvuramazsınız.

Başvurudan önce kontrol listesi

1. İşyeri sınıfı belli: sıhhî, gayrisıhhî ya da umuma açık.
2. Adres için kira sözleşmesi ya da tapu elinizde.
3. Tapuda mesken görünen yerdeyse kat maliklerinin oy birliği kararı alındı.
4. Vergi mükellefiyeti açıldı, vergi numaranız var.
5. Oda kaydı yapıldı, sicil numaranız belli.
6. İş sağlığı ve güvenliği, yangın ve engelli erişimi tedbirleri tamam. İtfaiye raporu gereken işyerindeyseniz rapor alındı.
7. Mesleğiniz ustalık belgesi ya da diploma istiyor mu, kontrol edildi.
8. Başvuru ve beyan formu dolduruldu, harç yatırıldı.
9. Alındı belgesindeki eksik belge satırı okundu, belge saklanıyor.
10. Ruhsat işyerinde görünür yere asılacak. Sektörünüzün ek belgesi için ilgili sayfa kontrol edildi.

Ruhsatı aldığınız günün tarihini not edin: belediyenin kontrol için bir ayı var. Kontrolde eksik çıkarsa size bir defaya mahsus 15 gün veriliyor.