Kuyumcu Açmak İçin Ne Gerekli? Yetki Belgesi, Ruhsat ve Başlangıç Sermayesi

Kuyumcu dükkânı açmak için hangi belgeler gerekiyor?

Kuyumcu dükkânı için Ticaret Bakanlığından kuyum ticareti yetki belgesi alıyorsunuz; başvuru Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi'nden yapılıyor ve şartlar tamamsa il müdürlüğü belgeyi başvurudan itibaren 10 gün içinde düzenliyor. Belge için meslek odası kaydı, vergi mükellefiyeti, vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmaması ve işletmede ustalık ya da perakende kuyumcu mesleki yeterlilik belgesi olan en az bir tam zamanlı kişi gerekiyor. Yönetmelikte alt sınır olarak bir altın miktarı ya da asgari sermaye yazmıyor.

Piyasada dolaşan "500 gram" ya da "en az bir kilo" sözlerinin yönetmelikte karşılığı yok. O rakamlar vitrini ne kadar doldurmak istediğinize bağlı. Stokun yanına çelik kasa, kamera ve alarm da bütçeye giriyor.

Perakende kuyumcu, atölye ve sarraf ayrı işler

Yönetmelik kuyum ticaretini işlenmiş altının ya da işlenmiş altınla birlikte diğer kuyumun alımı ve perakende satımı olarak tanımlıyor (md. 4). Yetki belgesi yalnız bu işe bakıyor.

Atölyede takı üretip kuyumculara satıyorsanız yetki belgesi aranmıyor. Vitrinde müşteriye tek tek satış yapmaya başladığınız gün perakende kuyumcu oluyorsunuz ve belge şart. Belge yokken tabelaya, vitrine ya da reklama kuyumculuk yapıldığını düşündüren bir ifade koyamıyorsunuz (md. 5/1).

Sarraflık için kambiyo mevzuatında yetkili müessese ya da kıymetli madenler aracı kuruluşu olmanız gerekiyor. Kuyum işletmesi bu faaliyeti ancak kıymetli madenler aracı kuruluşu olması kaydıyla yürütebiliyor (md. 10/1-f). İzin şartları kuyum yönetmeliğinde yok.

Yetki belgesi için şartlar ve yüklenecek belgeler

Yönetmelik, kamu kurumlarının elektronik sistemlerinden alınabilen belgelerin sistemden temin edilmesini istiyor (md. 7/2). Kılavuzda başvuru ekranına yüklenen belgeler şöyle sayılıyor: oda kayıt belgesi, vergi borcu yoktur yazısı, ustalık ya da MYK belgesi, mezuniyet belgesi (muafiyet varsa) ve çalışanın belgesine dayanıyorsanız çalışanın SGK tescil ve hizmet dökümü. Hangilerini sistemin kendisi çektiğini başvuru ekranında göreceksiniz.

Şartlar tamamsa belge başvurudan itibaren 10 gün içinde çıkıyor. Ret gelirse gerekçesi Bilgi Sistemi'nden bildiriliyor (md. 7/3).

Belge çıktıktan sonra üç durum takip gerektiriyor:

• Bilgi değişikliği: Ticaret ünvanı ya da işletme adı dışında belgedeki bir bilgi değişirse belge tadil ediliyor, ünvan ya da işletme adı değişirse yenileniyor. Başvuruyu değişiklikten itibaren 10 gün içinde Bilgi Sistemi'nden yapıyorsunuz (29.04.2026 değişikliği, md. 8).
• Şart kaybı: Şartlardan birini kaybeden işletme 10 gün içinde Bilgi Sistemi'nden başvurup bildirmek zorunda. Bildirmeseniz de Bakanlık tespit ettiğinde belge iptal ediliyor (md. 9/1-a ve b).
• Aykırılık: Bakanlığın verdiği süre içinde (en az 10 gün) giderilmeyen ya da aynı yıl tekrarlanan aykırılık belgeyi iptal ettiriyor. Bu gerekçeyle iptal edilen kuyumcuya ve ortağı olduğu diğer işletmelere 2 yıl belge verilmiyor (md. 9/1-ç ve md. 9/3).

Kaç kilo altın gerekir? Yasal şart ile piyasa tahmini

Yasal cevap yönetmeliğin 6. maddesinde. Madde yetki belgesi şartlarını sayıyor: oda kaydı, vergi mükellefiyeti, faaliyet kodu, ustalık ya da MYK belgesi, yaş ve sicil koşulları. Altın miktarı, teminat ya da asgari sermaye bu listede yok. mevzuat.gov.tr'deki güncel metinde (24.06.2026 değişikliği dahil) teminat ve sermaye sözcükleri hiç geçmiyor.

"500 gram" rakamının bir geçmişi var. 2021'de hazırlanan taslakta kuyumcuların bir kamu bankasına teminat olarak 500 gram altın yatırması öngörülüyordu. İstanbul Kuyumcular Odası Başkanı Mustafa Atayık 18 Mart 2021'de AA muhabirine yaptığı açıklamada bu şartın taslaktan çıkarıldığını söyledi. Yönetmelik 14 Nisan 2021'de yayımlandı ve metinde böyle bir madde yok. Eski taslağa dayanan sayfalardaki "500 gram teminat" cümlesi güncel değil.

Piyasa tarafı ise hiçbir kurala bağlı değil. Vitrine ne kadar altın koyacağınız dükkânın büyüklüğüne, bölgeye, müşteri profiline ve ayırabildiğiniz nakde göre değişiyor. Bunun resmî bir kaynağı olmadığı için bir "olması gereken stok" yazmıyoruz. Hesap bölümünde 250 gram ile 1 kilogramı yalnızca örnek senaryo olarak kullandık, ikisi de yasal alt sınır sayılmaz.

Belgelerin sırası: önce ruhsat mı, yetki belgesi mi?

Vergi dairesine işe başlama bildirimi, esnaf sicili ve oda kaydı her dükkânda aynı sırayla ilerliyor. O sıra dükkân açmak için gerekli belgeler rehberinde yazılı. Kuyumcuda araya yetki belgesi giriyor.

Başvuru ekranını esnaf mı tacir mi olacağınız belirliyor. Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi'ne (ktbs.ticaret.gov.tr) T.C. vatandaşları e-Devlet şifresiyle, yabancılar pasaport numarasıyla üye oluyor. Esnaf işletmesi "Esnaf İşletmesi Başvurusu"ndan, şirketler "Şirket/Ticari İşletme Başvurusu"ndan ilerliyor. Şahıs şirketi nasıl kurulur yazısında esnaf-tacir ayrımına göre oda ve sicil kaydının nasıl değiştiği adım adım yazılı.

Ruhsat ile yetki belgesinin ilişkisinde iki resmî metin birbirinden ayrılıyor. Ticaret Bakanlığının Meslek Kılavuzu (2022) ruhsat başvurusunda istenen belgeler arasında yetki belgesini de sayıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ise 27.02.2023 tarihli yazısında idarelerin kuyumculara ruhsat verirken yetki belgesi istememesi gerektiğini bildiriyor: yönetmelikte ruhsat için yetki belgesi şartı da, yetki belgesi için ruhsat şartı da yok. İşyeri Açma Yönetmeliği'nin 12. maddesi de yönetmelikte sayılanlar dışında belge istenemeyeceğini söylüyor, 11.12.2025 tarihli Resmî Gazete'deki son değişiklikten sonra da bu madde ve EK-1 R bölümü yerinde duruyor.

Belediyeniz yine de yetki belgesi isterse yazıyı ve maddeyi gösterin. Yetki belgesini zaten almanız gerekiyor, o yüzden iki başvuruyu paralel yürütmek zaman kaybettirmiyor.

Dükkânın ruhsat şartları

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1 R bölümü kuyum ticareti yapılan iş yerleri için şunları arıyor:

• Bağımsız bölüm niteliği. Kültür ve Turizm Bakanlığının belirlediği tarihi çarşılar ile tek bağımsız bölüm olarak tescilli yapılar bu şarttan muaf.
• Kuyum ticaretinden başka ticari faaliyet yapılmıyor.
• Çelik kasa, vitrin, banko kasa, kırılmaz vitrin camı ve alarm sistemi var.
• Girişleri, çıkışları, iç mekânı ve işlem yapanların yüzünü net gösteren kamera sistemi kurulu. Kayıtlar 90 gün saklanıyor ve yetkili makamlar dışında kimseye verilemiyor. Kameraların sayısını ve standardını sorumlu kuruluşlar belirliyor.
• Kasa, alarm ve kamera sistemlerinin yıllık bakımını işletmeci yaptırıyor.
• Açılacak yer için kolluğun görüşü alınıyor, kolluk 7 gün içinde bildiriyor.

Kuyum dükkânı sıhhî işyeri sayıldığı için başvuruyu beyanla yapıyorsunuz. Uygun bulunursa ruhsat aynı gün veriliyor, işyeri en geç bir ay içinde kontrol ediliyor ve kontrol edilmezse ruhsat kesinleşiyor (İşyeri Açma Yönetmeliği md. 12 ve 13).

Dükkânda satış kuyumla sınırlı. Kuyum niteliği taşımayan ürünü bulunduramıyor ve satamıyorsunuz (md. 11/2-a). Bakım ve onarım, yarı kıymetli taşlar, saat, standart işlenmemiş kıymetli maden ve Darphane ürünleri ise izinli yan faaliyetler arasında (md. 10). Başkası adına alım satım yapamıyor, müşterinin kuyumunu emanet alamıyorsunuz (md. 10/2 ve 10/3). Reklamlarda yetki belgesi numarası ve belgedeki ünvan yer alıyor. Laboratuvarda üretilen taşları etikette, faturada ve internet sayfasında "sentetik", "laboratuvar üretimi" ya da "yapay üretim" ibaresiyle, doğal taşlardan ayrı bölümde satmak zorundasınız (md. 11/2-e, RG 24.06.2026).

Açıldıktan sonra: MASAK yükümlülüğü

Kıymetli maden, taş ve mücevher alım satımı yapanlar MASAK'ın Tedbirler Yönetmeliği kapsamında yükümlü sayılıyor (md. 4/1-k). Kuyumcuyu en çok ilgilendiren kimlik tespiti durumları şunlar: sürekli iş ilişkisi kurduğunuzda tutar gözetmeksizin, şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumlarda tutar gözetmeksizin ve tek işlemin ya da birbiriyle bağlantılı işlemlerin toplamı belirlenen tutara ulaştığında (md. 5/1).

Bu son tutar 7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle 185.000 TL'den 370.000 TL'ye çıkarıldı. Değişiklik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Fiziki altın ile altın hesabının vergi farkı ayrı bir konu, gram altın alım satımında vergi var mı yazısında ayrılıyor.

Finansman: esnaf kredisi ve KOSGEB listesi

Meslek Kılavuzu, esnaf olarak kayıtlı kuyumcular için Halkbank'ın Hazine faiz destekli kredilerini sayıyor. Güncel koşullar 16.01.2025 tarihli ve 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında yazılı. Karar 28.11.2025 ve 26.08.2026 tarihli kararlarla da değişti. Kılavuzdaki 2022 limitleri eskidi, 2026 limitlerini kararın birleştirilmiş metninden teyit edemediğimiz için tutar yazmıyoruz. Resmî Gazete'nin 27.08.2026 sayısındaki değişiklik, vadesi geçmiş vergi ve SGK prim borcu olan esnafın kredi kullanım şartlarını yeniden düzenledi. Borcunuz varsa şubeye gitmeden önce durumunuzu e-Devlet'ten görün.

KOSGEB için ilk bakılacak yer, Cumhurbaşkanı Kararı 9497'nin (RG 01.02.2025, 32800) ekindeki sektör listesi. Listede toptan ve perakende ticaret bölümü, alkollü içeceklerin ve tütün ürünlerinin toptanı hariç tümüyle sayılıyor, kuyum perakendesi bu bölümde. Listede olmak başvurabilmenin ilk koşulu, program şartları ayrıca aranıyor. Kodunuzu KOSGEB NACE kodları yazısındaki adımlarla kontrol edebilir, ardından iş kurma desteğinin kapsamına bakabilirsiniz.

Başlangıç sermayesi: kalem kalem hesap

Dükkân bütçesi üç ayrı kaynaktan geliyor: yasal şart, piyasa teklifi ve resmî ücret. Kalemleri bu üçe ayırdığınızda hangisinde pazarlık payı olduğu belli oluyor.

Stok kalemini üç senaryoyla görelim. Gram fiyatı varsayım: 7.000 TL. Yazdığınız günün serbest piyasa fiyatını kendiniz girin, 22 ayar ile 24 ayar fiyatı da birbirinden farklı.

Bu rakamlar yasal şart değil, piyasa örneğidir. Gram fiyatı her 100 TL oynadığında 250 gramlık stok 25.000 TL, 1 kilogramlık stok 100.000 TL değişiyor.

Toplam bütçe şu formülle çıkıyor: stok + kasa, vitrin, alarm ve kamera tekliflerinin toplamı + kira ve depozito + ruhsat, oda ve sınav ücretleri + üç aylık gider (Bağkur kısmı 35.424,69 TL). 250 gramdan 1 kilograma çıkmak bütçeye 5,25 milyon TL ekliyor ve bu fark yasal bir zorunluluğa dayanmıyor, vitrin tercihinizden geliyor.