Şahıs Şirketi Nasıl Kurulur? 2027 Adım Adım Rehber

Şahıs şirketi nasıl açılıyor?

Şahıs şirketi, Dijital Vergi Dairesi'ne verilen işe başlama bildirimiyle açılıyor. Süre işe başladığınız gün başlıyor ve 10 gün sonra doluyor. Bildirimi kendiniz gönderebildiğiniz gibi avukatınız ya da mali müşaviriniz de sizin adınıza yapabiliyor. Vergi dairesi kaydı açtıktan sonra en geç 15 gün içinde yoklama yapılıyor, Bağ-Kur bildirimini de vergi dairesi SGK'ya gönderiyor.

Geriye iki karar kalıyor. Hangi odaya kaydolacağınızı belirleyen esnaf-tacir ayrımı ile defterinizi ve beyannamenizi biçimlendiren vergilendirme usulü. İkisini de bildirimden önce netleştirin, çünkü oda kaydı, defter tasdiki ve ilk beyanname bu karara göre şekilleniyor.

Başvurudan önce verilecek iki karar

Esnaf mı, tacir mi?

Ayrımı 21 Temmuz 2007 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı (2007/12362) çiziyor. Basit usulde vergilendirilenler ile işletme hesabına göre defter tutup karardaki hadleri aşmayanlar esnaf sayılıyor. Bilanço esasına göre defter tutanlar ve hadleri aşanlar tacir tarafında kalıyor.

Sonuç iki ayrı sicile çıkıyor. Esnaf esnaf ve sanatkârlar odasına, tacir ticaret odasına kaydoluyor. İkisine birden kayıt olunmuyor. Hangi tarafta olduğunuzda tereddüt kalırsa il ticaret müdürlüğündeki mutabakat komitesi dosyayı karara bağlıyor. Kararın ekindeki had tutarları 2007'de yazıldığı ve o günden beri güncellenmediği için bugünkü iş hacmini anlatmıyor. Ayrımı rakamla değil tuttuğunuz defterle kurun.

Basit usul, işletme hesabı, bilanço

GİB'in 2026 hadleri üç usulü birbirinden ayırıyor. Basit usulde işyerinin yıllık kira bedeli büyükşehirde 99.000 TL, diğer yerlerde 60.000 TL'yi aşamıyor. Bilanço esası, yıllık satış 3.500.000 TL, alış 2.500.000 TL ya da iş hasılatı 1.200.000 TL'yi geçtiğinizde gündeme geliyor.

Bildirimde seçtiğiniz NACE kodu KOSGEB desteklerine uygunluğu da belirliyor. Aynı satır, ileride açacağınız her destek başvurusunda yeniden karşınıza çıkıyor. İŞKUR'un eski hükümlü hibesinde da demirbaş kalemlerinin işletmenin temel faaliyetiyle ilgili olması isteniyor.

Kuruluş adımları: kim yapar, ne kadar sürer

Sekiz adımın altısını siz yürütüyorsunuz. Yoklamayı vergi dairesi kendiliğinden yapıyor, Bağ-Kur bildirimini de SGK'ya o gönderiyor. Süreler birbirine bağlı: bildirim 10 günü, yoklama 15 günü, tacirde sicil tescili 15 günü aşamıyor.

Birinci adım kâğıt işi. Kira sözleşmesi, tapu ya da sanal ofis sözleşmesiyle adresi belgelendiriyorsunuz. İkinci adımda Dijital Vergi Dairesi'ne e-Devlet şifresiyle girip işe başlama bildirimini dolduruyorsunuz. Bildirimi vergi dairesi gişesinden ya da postayla da verebiliyorsunuz, üç kanal da aynı 10 günlük süreye tabi.

Beşinci adımda vergi levhanızı İnternet Vergi Dairesi'nden alıyorsunuz. Altıncı adım iki kararın sonucunu uyguladığınız yer. Esnafsanız esnaf odasına ve esnaf siciline, tacirseniz ticaret odasına ve ticaret siciline kaydoluyorsunuz. Tacirde tescil, işletmenin açıldığı günden itibaren 15 gün içinde yapılıyor. Sicil çevresi dışındaysanız süre bir aya çıkıyor.

Sekizinci adım yalnız işletme hesabı ve bilanço esasında devreye giriyor, basit usulde tasdik edilecek defter yok.

Gerekli evraklar

Kimlik, adres belgesi ve imza beyannamesi her başvuruda isteniyor. Ruhsat ya da ustalık belgesi yalnız bazı faaliyetlerde.

• Kimlik belgesi
• İşyeri adresini gösteren belge — kira sözleşmesi, tapu ya da sanal ofis sözleşmesi
• İmza beyannamesi veya imza sirküleri
• Faaliyete göre istenen ruhsat, izin veya ustalık belgesi

Hangi işlerde ruhsat ya da ustalık belgesi arandığı faaliyetin türüne göre değişiyor. Dükkân, ofis ya da atölye için belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıyor; emlak ofisi, kuyumcu ve galeri gibi işlerde buna Ticaret Bakanlığının yetki belgesi ekleniyor. Bu kalemi bildirimden önce netleştirin, çünkü dosyaya eklenmeden süreç ilerlemiyor.

Ev adresini işyeri gösterdiğinizde kira kalemi bütçeden çıkıyor. Home ofis şahıs şirketinin aylık sabit giderleri bu yüzden dükkân açan bir işletmenin altında kalıyor. Sanal ofis sözleşmesi adresi gösteriyor ama arkasında fiziksel bir kapı yok.

Kuruluştan sonraki ilk 30 gün

Vergi levhası elinizde olsa da fatura kesmek için birkaç iş daha bitiyor. İlk ayın listesi kısa.

• e-Arşiv ve e-Fatura başvurusu — ciro sınırını aşıp aşmadığınızı mali müşavirinizle kontrol edin
• Ticari banka hesabı ve POS — kartla tahsilat yapacaksanız hesabı ilk faturadan önce açın
• İlk Bağ-Kur primi — tescilin ardından gelen ilk sabit gider kalemi
• İlk beyanname — dönemi seçtiğiniz usule göre belirleniyor

Tescilin ardından gelen ilk sabit gider kalemi Bağ-Kur primi oluyor. İlk beyannamenin hangi ayda verileceğini mali müşavirinizle birlikte takvime işleyin. Bir işte 4/a sigortalı çalışmaya devam ediyorsanız hangi statünün geçerli olacağını SGK'dan teyit edin.

Kuruluş ne kadar tutuyor?

Kuruluş gideri dört kalemde toplanıyor: imza beyannamesi ve defter tasdiki için ödenen noter ücreti, oda kayıt bedeli, mali müşavir ücreti ve varsa işyeri depozitosu. 2027 tarifeleri Ocak'ta yayımlandığında bu kalemlerin hepsi yeniden hesaplanacak. Defter tasdikinde her defter ayrı ücretlendiği için defter tasdik ücretleri kalemi, kaç defter tutacağınıza bağlı olarak değişiyor. Oda kayıt bedeli seçtiğiniz odaya göre çıkıyor. Mali müşavirin kuruluş ücreti için tarifenin alt sınırı işçisiz şahıs işletmesinde 1. grupta 1.288 TL, 4. grupta 515 TL, kuruluştan sonraki aylık defter ücreti de muhasebe ücretleri tarifesinde il grubuna göre yazıyor. Ortaklarla limited şirket kuracaksanız kalemler değişiyor: limited şirket kurma maliyeti tablosunda sicil harcı kuruluşta alınmıyor, ilan bedeli ve oda ücretleri ödeniyor.

Bildirim süresi kaçırılırsa ne olur?

İşe başlamayı 10 gün içinde bildirmemek birinci derece usulsüzlük doğuruyor. Cezanın tutarı tuttuğunuz deftere göre üç kademede çıkıyor.

Ceza, bildirimin geç yapılmasına kesiliyor. 11. günde gönderilen bildirim süresinde sayılmıyor.

İlk satışınızı yapmadan önce bildiriminizi tamamlayın.