Hangi ek gelirin muafiyeti bozduğunu tablolayıp başvuru belgelerini, dilekçede yer alması gereken maddeleri ve geçmiş yıl iadesinin sınırını yazdık.
Geliri yalnız emekli aylığından ibaret olan ve Türkiye'de 200 m²'yi geçmeyen tek meskeni bulunan emekliler bina vergisini sıfır oranla ödüyor. Kanunun kullandığı kelime burada belirleyici: gelirin münhasıran sosyal güvenlik kurumundan alınan aylıktan oluşması gerekiyor.
Emekli olmak tek başına yeterli değil. Aylığın yanına eklenen her düzenli gelir muafiyeti ortadan kaldırıyor.
Kanun metni şu grubu sayıyor: gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları emekli, dul, yetim, ölüm ve malûliyet aylığından ibaret bulunanlar. Yani aylığın kendisi dışında gelir kalemi olmayacak.
| Durum | Muafiyet |
|---|---|
| Yalnız emekli aylığı alan | Var |
| Dul veya yetim aylığı alan | Var |
| Emekli aylığı + ikinci bir evden kira geliri | Yok — hem gelir hem tek mesken şartı bozuluyor |
| Emekli aylığı + dükkân kira geliri | Yok |
| Emekli aylığı + emekli olduktan sonra çalışma | Yok — ücret geliri doğuyor |
| Emekli aylığı + esnaf faaliyeti | Yok — ticari kazanç doğuyor |
| Emekli aylığı + hisse senedi temettüsü | Yok |
Tablodaki ayrım her yıl çok sayıda başvurunun reddedilme sebebi. Belediye, başvuru sırasında SGK ve vergi dairesi kayıtlarını sorgulayarak ek gelir olup olmadığını görebiliyor.
Muafiyetten yararlanamıyorsunuz. Emekli aylığının yanında ücret geliri elde etmek, kanunun aradığı "münhasıran aylık" şartını ortadan kaldırıyor. Aynı durum sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışanlar için de geçerli.
Çalışmayı bıraktığınız yılı izleyen dönemde şart yeniden oluşuyor. O noktada belediyeye yeni bir başvuru yapmanız gerekiyor, muafiyet geçmişe dönük kendiliğinden işlemiyor.
Bazı belediyeler ayrıca ikametgâh belgesi ya da konutun brüt alanını gösteren bir belge istiyor. Başvuruyu yaparken evrak kaydını almayı unutmayın.
Belediyenin hazır formu varsa onu kullanın. Form yoksa dilekçede şu bilgilerin bulunması yeterli:
Beyanların gerçeği yansıtmadığı sonradan tespit edilirse alınmayan vergi gecikme zammıyla birlikte isteniyor.
Şartları taşıdığı hâlde yıllarca vergi ödemiş emekliler için düzeltme yolu açık. Belediyeye düzeltme talebiyle başvurduğunuzda fazla tahsil edilen tutar iade ediliyor ya da sonraki yılların tahakkukundan mahsup ediliyor.
Vergi hatalarının düzeltilmesinde Vergi Usul Kanunu beş yıllık zamanaşımı öngörüyor, dolayısıyla talep geriye doğru bu süreyle sınırlı. Başvururken şartları o yıllarda da taşıdığınızı gösteren belgeleri eklemeniz gerekiyor.
Belediye başvuruyu değerlendirip sicilinize sıfır oran kaydı düşüyor. Sonraki yıllarda tahakkuk çıkmıyor, her yıl yeniden başvurmanız gerekmiyor.
Durumunuz değişirse — ikinci bir konut edinme, kira geliri elde etmeye başlama, yeniden çalışmaya başlama — belediyeye bildirim yapmanız gerekiyor. Diğer dört muaf grubu ve şartların tamamını emlak vergisi muafiyeti kimler için geçerli sayfasında listeledik. Muafiyet çıkmazsa ödeyeceğiniz tutarı emlak vergisi hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
20 yılı aşkın mali müşavirlik tecrübesiyle KOBİ'lerin vergi planlaması ve teşvik yönetimi süreçlerini yönetmektedir.
En sık gelen soruları kısa cevaplarla derledik.
Gruba girmek yetmiyor, taşınmazla ilgili üç şart da birlikte aranıyor. Başvuru adımlarını, muafiyeti bozan durumları ve sıfır oran dışındaki kolaylıkları tabloladık.
Altı farklı durumu tabloladık: hangi kombinasyonda sıfır oran çıkıyor, hangisinde çıkmıyor. Hisseli ev, miras ve yazlık ayrıca ele alındı.
Hesap tek satır ama iki ayrıntı tutarı değiştiriyor: taşınmazın büyükşehirde olup olmadığı ve faturaya eklenen %10 katkı payı. Dört taşınmaz üzerinden örnekledik.
Hangi belediyeye, hangi ekrandan, hangi numarayla — beş kanalı karşılaştırdık ve e-belediye ödemesinin adımlarını çıkardık.
Kavramı sıfırdan kuruyoruz: kim mükellef, matrah nereden çıkıyor, hangi vergiyle karıştırılıyor. Beş vergiyi tek tabloda ayırdık.
